การเรียงตัวของดาวเคราะห์: ขบวนดาวเคราะห์คืออะไร และจะชมได้อย่างไร
โดย KosmoKosmo สร้างคำอ่านดวงอย่างไร
การเรียงตัวของดาวเคราะห์ หรือขบวนดาวเคราะห์ โดยทั่วไปหมายถึงการที่มองเห็นดาวเคราะห์หลายดวงบนท้องฟ้าพร้อมกัน เรียงตามแนวโค้ง ไม่ได้เรียงเป็นแถวตรงในอวกาศ แนวที่เห็นคือเส้นสุริยวิถี ซึ่งเป็นมุมมองจากด้านข้างของระนาบที่ดาวเคราะห์โคจร NASA ระบุว่า “ขบวนดาวเคราะห์” ไม่ใช่ศัพท์เทคนิค และการเห็นดาวเคราะห์สี่หรือห้าดวงพร้อมกันพบไม่บ่อยแต่ก็ไม่ได้หายาก
ทำไมดาวเคราะห์จึงปรากฏตามแนวเดียวกันเสมอ
ดาวเคราะห์โคจรรอบดวงอาทิตย์ในระนาบค่อนข้างแบน โลกอยู่ในระนาบนั้น เราจึงเห็นจากด้านข้าง ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดาวเคราะห์จึงเดินทางตามแถบท้องฟ้าเดียวกันคือเส้นสุริยวิถี ในแต่ละคืนดาวเคราะห์เหนือขอบฟ้าจึงอยู่ตามแนวโค้งเดียวกันโดยประมาณ ขบวนดาวเคราะห์เพียงหมายถึงหลายดวงอยู่ห่างแสงจ้าของดวงอาทิตย์พร้อมกัน
นักดาราศาสตร์ยังใช้คำว่าการเรียงตัวกับเหตุการณ์อื่นด้วย เช่น การร่วมทิศ เมื่อวัตถุ 2 ดวงดูอยู่ใกล้กัน และการอยู่ตรงข้าม เมื่อดาวเคราะห์วงนอกอยู่ตรงข้ามดวงอาทิตย์บนท้องฟ้าและส่องสว่างตลอดคืน
ดาวเคราะห์ดวงใดที่มองเห็นได้
| ดาวเคราะห์ | ตาเปล่าได้ไหม? | ข้อแนะนำการชม |
|---|---|---|
| ดาวพุธ | ได้ ช่วงสั้นๆ | อยู่ต่ำยามสนธยาคราวละไม่กี่วันหรือสัปดาห์ พลาดได้ง่าย |
| ดาวศุกร์ | ได้ | ดาวเคราะห์สว่างที่สุด เห็นคราวละไม่กี่เดือนหลังดวงอาทิตย์ตกหรือก่อนขึ้น |
| ดาวอังคาร | ได้ | สีแดงเรื่อ สว่างที่สุดใกล้ช่วงอยู่ตรงข้ามดวงอาทิตย์ |
| ดาวพฤหัสบดี | ได้ | สว่างมากและนิ่ง กล้องสองตาเห็นดวงจันทร์ใหญ่ที่สุด 4 ดวงได้ |
| ดาวเสาร์ | ได้ | สีเหลืองอ่อน กล้องโทรทรรศน์ขนาดเล็กเห็นวงแหวนได้ |
| ดาวยูเรนัส | แทบไม่ได้ | ต้องมีท้องฟ้ามืดและทราบตำแหน่งที่แน่นอน แนะนำกล้องโทรทรรศน์ |
| ดาวเนปจูน | ไม่ได้ | ต้องใช้กล้องโทรทรรศน์เสมอ |
จะมองเห็นไหม? ความสูง แสงสนธยา และขอบฟ้า
NASA แนะนำว่าดาวเคราะห์ควรอยู่เหนือขอบฟ้าอย่างน้อยหลายองศาจึงจะเห็นได้ และถ้าเป็นไปได้ควรสูง 10 องศาขึ้นไป ใกล้ขอบฟ้า บรรยากาศลดความสว่างของดาวเคราะห์ และอาคารหรือต้นไม้อาจบังได้ มักเห็นขบวนดาวเคราะห์ช่วงสนธยาหลังดวงอาทิตย์ตกหรือก่อนขึ้น เมื่อท้องฟ้ายังสว่างและดวงที่ต่ำที่สุดเห็นได้ยากที่สุด กำปั้นที่เหยียดสุดแขนครอบคลุมท้องฟ้าประมาณ 10 องศา ใช้กะความสูงได้สะดวก
ด้วยเหตุนี้จึงต้องระวังคำกล่าวว่ามีดาวเคราะห์ 6 หรือ 7 ดวงเรียงกัน ดาวยูเรนัสและเนปจูนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า โดยเฉพาะยามสนธยา
การเรียงตัวของดาวเคราะห์หลายดวงครั้งถัดไป
ขบวนดาวเคราะห์อยู่นานหลายสัปดาห์ ไม่ใช่คืนเดียว เพราะดาวเคราะห์เคลื่อนบนท้องฟ้าช้า ในรายชื่อโอกาสชมระยะใกล้ NASA ระบุปลายตุลาคม 2028 ซึ่งเห็นดาวเคราะห์ 5 ดวงพร้อมกันก่อนดวงอาทิตย์ขึ้น และปลายกุมภาพันธ์ 2034 ซึ่งเห็น 5 ดวงหลังดวงอาทิตย์ตก โดยดาวศุกร์และดาวพุธจะชมได้ยาก สิ่งที่เห็นในแต่ละเช้ายังขึ้นอยู่กับตำแหน่ง ขอบฟ้า และสภาพอากาศของคุณ
การเรียงตัวของดาวเคราะห์กับโหราศาสตร์
นี่คือความหมายเชิงสัญลักษณ์ที่เลือกใช้ได้ นักโหราศาสตร์ตีความดาวเคราะห์หลายดวงรวมในราศีเดียวที่เรียกว่าสเตลเลียม หรือการร่วมทิศอย่างใกล้ชิด ว่าเป็นประเด็นที่เข้มข้น การตีความนี้เป็นเชิงสัญลักษณ์ การเรียงตัวที่เห็นไม่ได้มีผลทางกายภาพที่สังเกตได้ต่อโลก หากอยากรู้ว่าตอนคุณเกิดดาวเคราะห์ดวงใดอยู่ราศีเดียวกัน เปิดผังดวงชะตาของคุณในรายงานฟรี
คำถามที่พบบ่อย
ดาวเคราะห์เคยเรียงเป็นแถวตรงในอวกาศไหม?
ไม่ใช่ทั้งหมด วงโคจรเอียงต่างกันเล็กน้อยและเคลื่อนด้วยความเร็วต่างกัน สิ่งที่เห็นจึงเป็นการรวมกลุ่มตามเส้นสุริยวิถี ไม่ใช่เส้นตรงในอวกาศ
มองเห็นขบวนดาวเคราะห์ได้จากทุกที่หรือไม่?
ไม่ใช่ ดาวเคราะห์ที่เห็นและความสูงขึ้นอยู่กับละติจูด วันที่ เวลา และขอบฟ้าของคุณ
ชมขบวนดาวเคราะห์จากในเมืองได้ไหม?
ได้บ่อยสำหรับดาวเคราะห์สว่าง ดาวศุกร์ พฤหัสบดี อังคาร และเสาร์ส่องผ่านมลภาวะทางแสงได้ ส่วนดาวพุธต้องมีขอบฟ้าต่ำที่โล่ง

